Hoefbevangenheid

Hoefbevangenheid

Hoefbevangenheid is een zeer pijnlijke aandoening waarbij de verbinding tussen het hoefbeen en hoefwand loslaat. Acute hoefbevangenheid is een spoedgeval waarbij samenwerking tussen hoefsmid en dierenarts levensreddend kan zijn. Na koliek is hoefbevangenheid de tweede doodsoorzaak bij paarden.


Symptomen

De eerste symptomen kunnen variëren tussen stram lopen (met name in de wendingen) tot acuut blijven liggen en weigeren om op te staan. De hoeven kunnen warm aanvoelen en in de kootholte kan men de slagader voelen kloppen (digitale pols). Meestal uit hoefbevangenheid zich voornamelijk in de voorhoeven. Het paard zal proberen de pijn te ontwijken door het gewicht naar de achterhand te brengen. Dit geeft een typische houding waarbij de achterbenen verder onder het lichaam staan dan normaal.

Bij paarden met chronische hoefbevangenheid is aan de onderkant van de hoef vaak een verbreding van de witte lijn te zien en in ernstige gevallen een bolle in plaats van holle vorm van de zool.


Oorzaken

Een overmatige voedingstoestand is een duidelijke risicofactor!
Te veel fructaan in het voer, insuline resistentie (EMD), ernstige overbelasting, endotoxinen na koliek of aan de nageboorte blijven staan kunnen directe oorzaken zijn die kunnen leiden tot een verstoring van de stofwisseling in de lamellen (waarmee de hoefwand en hoefbeen aan elkaar verbonden).
Een oorzaak waar steeds meer over bekend is en die wij ook vaak zien is PPID. Bij deze aandoening werkt het middelste deel van de hypofyse niet goed, waardoor de hormonen ontregeld worden. Deze aandoening maakt het paard o.a. gevoeliger voor ontstekingen en hoefbevangenheid. Een uitgebreide uitleg over deze aandoening vindt u hier.
De dierenarts kan PPID door middel van bloedonderzoek aantonen en zonodig medicijnen verstrekken.


Gevolgen

Als er schade is aangericht aan de verbinding tussen de hoornschoen en het daarbinnen gelegen bot kan het hoefbeen gaan kantelen onder invloed van het gewicht van het paard en de trekkracht van de diepe buigpees die onder aan het hoefbeen vastzit.

Wanneer er een uitgebreide schade is aan de lamellaire verbinding kan het hoefbeen in zijn geheel zakken in de hoefschoen i.p.v.  kantelen. Dit “gezakte hoefbeen” geeft een zeer ongunstige prognose.

Op deze foto is te zien dat het hoefbeen gekanteld en gezakt is. De zool is erg dun en aan de punt van het hoefbeen is een zogenaamde hoedenrand te zien.


Behandeling

Bij de behandeling van hoefbevangenheid is samenwerking tussen hoefsmid, dierenarts en eigenaar essentieel.

In de acute fase is het zinvol om te koelen. Dit mag zelfs 24 uur achtereen tot 0 graden Celsius. Bijvoorbeeld door in een emmer/bak met smeltend ijs te zetten. In veel gevallen is de acute fase echter al voorbij als de patiënt door de smid of dierenarts gezien wordt. Bij twijfel altijd koelen!

In oude boeken staat soms dat het goed is om met een acuut hoefbevangen paard te gaan stappen. Dit is fout! Een paard dat veel pijn heeft door hoefbevangenheid moet absolute boxrust hebben om verdere schade aan de lamellen te voorkomen.

De dierenarts zal pijnstillers/ontstekingsremmers voorschrijven om de ontstekingreactie te remmen en de pijn te verminderen. Het is van groot belang dat de oorzaak van de hoefbevangenheid duidelijk is. Zolang de oorzaak niet behandeld wordt zal de therapie zelden succesvol zijn.

De hoefsmid zal met kennis van de biomechanische krachten op de hoef een grote rol spelen in de behandeling. Bij Lingehoeve Diergeneeskunde maken wij gebruik van de wooden shoe als beslagmaatregel bij hoefbevangenheid. Uitgangspunt voor orthopedisch beslag/bekappen bij deze aandoening is dat het relatief gezonde deel van de hoef (achterste deel) het gewicht van het paard moet dragen. Door de straal en achterste deel van de zool ook mee te laten dragen verminderen we de trekkracht die door het gewicht van het paard op de lamellen komen.

Hoefbevangen paarden hebben vooral moeite met de wendingen. Om deze reden helpen wij het paard door de wooden shoe sterk te laten afrollen naar alle kanten. Door het gemakkelijk afrollen en het niet laten dragen van de meest pijnlijke delen van de hoef zal het paard zeer snel verlichting van de klachten laten zien.
De wooden shoe geeft door de vorm en materiaal de gelegenheid om het afrolpunt terug te brengen tot het punt waar dat minimaal tot geen trekkracht op de diepe buiger veroorzaakt. Dit punt wordt bereikt wanneer het afrolpunt niet verder naar voren ligt dan de punt van het hoefbeen. Dit ideale afrolpunt is het meest exact te beoordelen met behulp van rontgenfoto’s.

De afgelopen jaren hebben wij bij Lingehoeve Diergeneeskunde veel ervaring opgedaan met deze behandeling en gezien dat veel patiënten direct na het aanbrengen een verbetering laten zien die in de dagen erna verder doorzet. Zoals eerder gezegd is het altijd essentieel dat de oorzaak van de hoefbevangenheid behandeld wordt om kans op succes te hebben.

De beste zorg voor uw paard

Kwaliteit, innovatie en laagdrempeligheid. Dat is waar Lingehoeve Diergeneeskunde voor staat. We werken met een team van toegewijde dierenartsen en paraveterinairen die ieder hun eigen interessegebied hebben en op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen.