Uiergezondheid

Uiergezondheid

Uiergezondheid blijft in Nederland een belangrijke afvoerreden van melkkoeien. Zo’n 20% van de afgevoerde koeien wordt afgevoerd om problemen met de uiergezondheid. Bovendien is mastitis (uierontsteking) een dure aandoening: weggegooide melk, diergeneesmiddelen en dierenartskosten zijn nog maar een deel van de kosten die komen kijken bij een uierontsteking. Om nog maar te zwijgen van het verlies van werkplezier.

Natuurlijk kunt u ons altijd bellen voor een koe met een uierontsteking, maar voorkomen is altijd beter (en goedkoper!) dan genezen.
Om veehouders te ondersteunen bij het verbeteren (en optimaal houden) van de uiergezondheid van hun melkkoeien, bieden wij verschillende diensten aan.

 

Bacteriologisch onderzoek (BO) van melkmonsters
Er zijn verschillende redenen om melkmonsters van koeien te onderzoeken.
Natuurlijk is het bij een zieke koe belangrijk om te weten welke bacterie (of soms zelfs gist of algen!) de verwekker is en voor welke therapie de verwekker gevoelig is. Daarnaast kunnen we, als we van één bedrijf verschillende monsters onderzocht hebben, zien welke kiem er verantwoordelijk is voor de (meeste) mastitisgevallen. Het hoeft dan lang niet altijd te gaan om klinische gevallen (zieke koeien), juist ook het onderzoeken van melk van dieren met een hoog celgetal is vaak heel veelzeggend. Aan de hand van de uitslagen kunnen we dan samen met de veehouder een passend plan opstellen om mastitis te voorkomen, het tankcelgetal te verlagen en in het algemeen de uiergezondheid op het bedrijf te verbeteren.
Tot slot mogen we aan de hand van de uitslagen soms tweede-keus antibiotica op het bedrijfsbehandelplan zetten, die we anders niet zomaar zouden mogen gebruiken.

Wij onderzoeken melkmonsters in het laboratorium op onze praktijk. Dat doen we door op een speciaal groeimedium wat melk aan te brengen, zodat de aanwezige bacteriën kunnen groeien. Meestal duurt het ongeveer 24 uur voordat de groeiende bacteriën een kolonie hebben gevormd die groot genoeg is om waar te nemen en te beoordelen.
Omdat wij geen gebruik maken van een extern laboratorium, kunnen wij het onderzoek aanbieden voor concurrerende prijzen:
• BO exclusief gevoeligheidsbepaling: €12,74
• Gevoeligheidsbepaling: €7,43
• BO zonder geldige uitslag (bijvoorbeeld door verontreiniging bij monstername): €8,49
Bovendien kunnen wij zeven dagen per week monsters inzetten en aflezen.
(Prijzen zijn excluxief BTW.)

Een melkmonster voor BO kunt u prima zelf afnemen. De Gezondheidsdienst voor Dieren heeft een instructiekaart en een instructiefilmpje gemaakt waarop u goed kunt zien hoe u het monster het best kunt afnemen.
Hou altijd in gedachte dat we in het monster op zoek gaan naar de bacterie die de uierontsteking (of het hoogcelgetal) veroorzaakt heeft. Iedere andere bacterie in de melk (“verontreiniging”), afkomstig van uw handen of een vies melkmonsterbuisje bijvoorbeeld, vertroebelt het beeld. Probeer dus zo schoon en steriel mogelijk te werken. We hebben nog een aantal tips voor het nemen van een melkmonster:
• Neem één monster per aangedaan kwartier. Als een koe aan meer kwartieren mastitis/hoogcelgetal heeft, neem dan meer monsters.
• Neem een monster bij voorkeur voordat een dier behandeld wordt. Medicijnen (met name natuurlijk antibiotica) kunnen de uitslag ernstig beïnvloeden.
• Gebruik altijd nieuwe, steriele melkmonsterbuizen en hergebruik geen buizen: bacteriën kunnen de afwasmachine overleven!
• Sluit het melkmonsterbuisje direct goed af. Bewaart u het monster in de vriezer, doe het buisje dan zeker niet te vol en plak de dop met wat plakband/tape steviger vast, zodat die er niet af kan springen (we willen de melk bemonsteren, niet de binnenkant van uw vriezer).
• Bewaar melkmonsters koel, u kunt melkmonsters ook prima invriezen om later te laten onderzoeken.
• Noteer altijd duidelijk koe-nummer, kwartier (en datum) op het melkmonsterbuisje

Wij adviseren melkveehouders om van alle dieren met uierontsteking een monster te nemen voor de behandeling. Het monster hoeft niet altijd meteen onderzocht te worden, maar kan ook bewaard worden in de vriezer. Als de behandeling niet aanslaat, kan het monster alsnog onderzocht worden. We hebben dan altijd een beter beeld dan wanneer het monster pas na de start van de behandeling genomen is (dus óók als die behandeling niet aanslaat).

Droogstandscheck
De droogstand is een belangrijke fase voor melkkoeien: het uier kan herstellen en de koe maakt zich op voor een nieuwe productieperiode. Sommige uierinfecties kunnen beter behandeld worden als een koe droog staat, dus dieren met een hoogcelgetal bij de laatste melkmonstering mogen behandeld worden met een antibioticumpreparaat. Helaas worden niet alle infecties altijd succesvol aangepakt in de droogstand.
Echter, de droogstand kan ook voor problemen zorgen: uierinfecties kunnen bijvoorbeeld in de droogstand ontstaan en zich in de eerste twee maanden van de nieuwe productieperiode openbaren. Daarnaast zijn er verschillende “transitieziektes” die zich -zoals de naam al doet vermoeden- openbaren in de overgang van droogstand naar productie.
Problemen rondom de droogstand, zoals het niet succesvol aanpakken van bestaande uierinfecties, het oplopen van nieuwe infecties gedurende de droogstand en de verschillende transitieziektes, kunnen voorkomen worden met goed management. Om daarbij te helpen kunnen wij de “droogstandscheck” doen op uw bedrijf. Daarbij kijken we onder andere naar de manier waarop koeien drooggezet worden, de huisvesting en de PirDap(/veemanager)-uitslagen (zie ook bedrijfsbegeleiding). Aan de hand van alle gegevens samen, kunnen wij u passende adviezen en tips bieden om de resultaten van de droogstand te verbeteren.
Wilt u meer weten over de droogstandscheck? Neem dan (bij voorkeur tijdens het telefonisch spreekuur van 8:00u -9:00u) contact op met onze praktijk.

Uw dieren in goede handen

Onze veeartsen dragen zorg voor de behandeling van zieke runderen, varkens, geiten, schapen en pluimvee. Tevens bieden zij professionele bedrijfsbegeleiding. Ons werkgebied omvat de Betuwe en Rhenen.

Voor het maken van afspraken kunt u van maandag tot en met zaterdag bellen tussen 8 en 9 uur ’s ochtends: 0488-482900. Voor spoedgevallen zijn wij 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar op 0488-482900  (optie 1, landbouwhuisdieren).