Paarden

Paarden
Lingehoeve Diergeneeskunde werkt met fulltime paardenartsen, hoefsmeden, stalverantwoordelijken, dierenartsassistentes en vrijwilligers die 24 uur per dag, zeven dagen in week bereikbaar zijn en zich honderd procent inzetten voor het welzijn van uw paard.
Lingehoeve Diergeneeskunde bestaat uit een hoofdvestiging in Lienden en een vestiging in Tiel, Zetten, Maurik, Heteren en Tiel Passewaaij. Alle onderzoeken voor paarden, zoals radiografie, echografie, scintigrafie en CT, vinden in Lienden plaats.
Zie voor meer informatie over de CT-scan: www.vetct.nl
Iedere paardenarts van Lingehoeve Diergeneeskunde heeft zich binnen de paardengeneeskunde toegelegd op een specifiek onderdeel, zoals chirurgie, orthopedie, interne geneeskunde, voortplanting of medische beeldvorming. Als uw paard bij Lingehoeve Diergeneeskunde onder behandeling komt, is de kans groot dat u met de verschillende vakgebieden en specialisten te maken krijgt. Op de onderstaande pagina’s kunt u lezen wat ieder vakgebied precies inhoudt en wat Lingehoeve Diergeneeskunde aan behandelingen te bieden heeft.
Buitenpraktijk
Chirurgie
Gynaecologie
Interne geneeskunde
Oogheelkunde
Orthopedie
Scintigrafie
Tandheelkunde
Verloskunde
Veulens IC Veulen
Veulens Neonatologie
Buitenpraktijk
Buitenpraktijk Lingehoeve Diergeneeskunde
Lingehoeve Diergeneeskunde beschikt over een paardenarts die fulltime onderweg is in ons praktijkgebied. Dit praktijkgebied strekt zich uit van Tiel tot de grens tussen Driel en Arnhem en van noord tot zuid vanaf Lunteren tot aan de Waal.
Service en persoonlijk contact staan centraal in het werk van de buitenpraktijk. De paardenarts is dan ook dag en nacht bereikbaar voor spoedgevallen.
Voor spoedeisende chirurgie is Lingehoeve Diergeneeskunde 24 uur per dag, zeven dagen in de week beschikbaar via het telefoonnummer: 0488-482900
Spoedeisende hulp: ingrepen die nodig zijn om een levensbedreigende aandoening te behandelen.
De taken van de buitenpraktijk zijn onder andere het enten van paarden, behandelen van allerlei relatief onschuldige aandoeningen, gebitsbehandelingen, en verloskunde. Daarnaast is er ook de mogelijkheid tot merriebegeleiding in het dekseizoen, beperkte kreupelheidonderzoeken aan huis en wondbehandeling.
Chirurgie
Onze paardenchirurgen hebben de benodigde kennis en kunde in huis om allerlei soorten operaties uit te voeren. De aard van deze ingrepen varieert sterk en gaat van het hechten van wonden tot uitgebreide buikoperaties. Lingehoeve Diergeneeskunde beschikt over ruime ervaring en goede apparatuur waarmee we de patiënt tijdens en na de operatie kunnen bewaken.
Enkele diergeneeskundige behandelingen die de paardenkliniek uitvoert:
- Arthroscopiën
- Cryochirurgie
- Keizersnedes
- Koliekoperaties
- Laparoscopische ingrepen (via een camera in de buik)
- Luchtwegoperaties
- Oogchirurgie
- Oncologie (tumor behandeling)
- Osteosynthese (fractuur behandeling)
- Laserchirurgie (verwijderen van huidtumoren)
- Standscorrecties bij veulens
- Wondbehandelingen
Op het moment dat de patiënt geopereerd moet worden, zal dit veelal onder algehele anesthesie gedaan worden. Anesthesie betekent 'gevoelloosheid' en 'verdoving van pijn'. Het beschermt het dier tegen de schadelijke gevolgen van stress (waaronder pijn) die een operatie met zich meebrengt. Lingehoeve Diergeneeskunde maakt gebruik van injectieanesthesie om de patiënt in slaap te brengen. Hierbij wordt het middel rechtstreeks in een bloedvat ingebracht. Om de patiënt tijdens de operatie in slaap te houden wordt gebruik gemaakt van inhalatie(gas) anaesthesie. Er wordt een buis (tube) in de luchtpijp gebracht waardoor het paard een mengsel van zuurstof en narcosegas toegediend krijgt. Tijdens de operatie houdt de anesthesist door speciale apparatuur de patiënt nauwlettend in de gaten. Na de operatie slaapt het dier uit in de recoverybox, waar hij zo veilig mogelijk onder bewaking wakker kan worden.
Voor spoedeisende chirurgie is Lingehoeve Diergeneeskunde 24 uur per dag, zeven dagen in de week beschikbaar via het telefoonnummer: 0488-482900
Gynaecologie
De paardenartsen van Lingehoeve Diergeneeskunde hebben veel ervaring en kennis op het gebied van vruchtbaarheidsbegeleiding van het paard. De eigenaar heeft de mogelijkheid om via een soort 'abonnement' zijn merrie tegen een vast bedrag per seizoen te laten begeleiden. Elke werkdag kan de eigenaar tijdens het gynaecologisch spreekuur, zonder afspraak, zijn merrie aanbieden om onderzocht te worden. Indien nodig kan dit ook in het weekend (op afspraak) gebeuren. Naast de begeleiding van fokmerries biedt Lingehoeve Diergeneeskunde vele andere gynaecologische ingrepen. Van het verrichten van een keizersnee tot aan de repositie van een gedraaide baarmoeder.
Interne geneeskunde
Organen zoals longen, lever en darmen vallen onder het specialisme Interne geneeskunde. Het gehele team van dierenartsen bij Lingehoeve Diergeneeskunde is ervaren in de diagnostiek en behandeling van problemen die hier mee te maken hebben. Afspraken of doorverwijzingen, op het vakgebied van de interne geneeskunde, zullen echter in eerste instantie worden ingedeeld bij Tamarinde Laan, die als specialist op dit vakgebied is aangetrokken.
Om inwendige problemen te kunnen vaststellen heeft Lingehoeve Diergeneeskunde verschillende instrumenten en apparaten tot haar beschikking. Verschillende endoscopen, waaronder een hele lange maagscoop voor de diagnostiek van maagzweren bij het paard en wat kortere die gebruikt kunnen worden bij de beoordeling van de luchtwegen. Verder beschikken we over echografie (zie voor uitleg het kader onder orthopedie), met mogelijkheden tot het scannen van zowel het hart als de buikholte,uitgebreide bloedanalyse apparatuur en deskundigheid op het gebied van de cytologie. Het geheel wordt verder aangevuld met ECG apparatuur en natuurlijk digitale röntgenologie.
Een endoscoop is een instrument dat lijkt op een rubberen slang. Aan het einde van de slang zit een camera. De slang wordt bij een patiënt naar binnen gebracht, om bijvoorbeeld de darmen of de maag te bekijken of zelfs te behandelen. Cytologie betekent celonderzoek. Dit houdt in dat er celmateriaal bij een patiënt wordt afgenomen waarbij gekeken wordt of de cellen afwijken. Een elektrocardiogram, kortweg ECG, is een 'elektrisch filmpje' van het hart. Het hart is een holle spier, die samentrekt onder invloed van hele kleine elektrische stroompjes. Deze elektrische stroompjes worden omgezet in een signaal. Deze signalen worden opgevangen en geregistreerd door het ECG-apparaat. Een röntgenapparaat tenslotte kan met behulp van röntgenstralen foto’s maken van de binnenkant van het lichaam. Met name het skelet kan op die manier goed worden bekeken, maar ook organen, zoals de longen.
Allergische longaandoeningen
Lingehoeve Diergeneeskunde heeft inmiddels alle mogelijke expertise in huis op het gebied van allergische longaandoeningen bij het paard. Met behulp van een endoscoop is het mogelijk de luchtpijp en het eerste gedeelte van de longen van het paard van binnen te inspecteren. Er wordt dan goed gelet op de aanwezigheid van pus en bijvoorbeeld afwijkingen aan het slijmvlies. De meeste paarden die dit onderzoek moeten ondergaan accepteren dit goed, maar voor het gemak van zowel dier als eigenaar wordt vaak besloten het paard voor het onderzoek een beetje suf te maken.
Als endoscopie alleen te weinig informatie oplevert wordt het onderzoek aangevuld met een bronchoalveolaire lavage. Kort gezegd een BAL-onderzoek. Bij dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van een Brongoalveolaire Lavage (BAL)-katheter. Dit is een rubberen slang die via de neus tot diep in de longen wordt gebracht. Vervolgens wordt de long met een onschadelijke vloeistof gespoeld. De cellen die vervolgens uit deze vloeistof worden gehaald worden onder een microscoop bekeken, waarna een behandelplan voor het paard wordt samengesteld. Het gaat hierbij met name om de mate van allergie die uit het spoelsel naar voren komt en niet om mogelijke bacteriële infecties.
Voor verdere informatie huisvesting paarden zie: hoestbrief (pdf 296 kb)
Voor verder informatie BALspoeling zie: Download Instructie BAL preparaat (pdf 60 kb)
Oogheelkunde
Het oog is een orgaan op zichzelf. Als een mens last heeft van zijn oog dan gaat hij naar de dokter of oogarts en vertelt wat er gebeurt is en wat hij/ zij voelt en of het gezichtsvermogen is aangetast. Dat is bij het paard duidelijk anders. Het paardenoog is ten opzichte van andere diersoorten ook weer speciaal. Dat komt allereerst door paard specifieke aandoeningen én andere reactie op verschillende medicamenten; sommige werken niet en sommige hebben een ander effect dan bijvoorbeeld bij de hond of kat. Of het paard nu wel of geen kleuren ziet óf paarden bijziend of verziend kunnen zijn en of dit hun prestaties beïnvloedt, is onbekend. Wat wel bekend is, dat een normaal gezichtsvermogen voor een mens essentieel is in het dagelijks leven en datzelfde geldt voor het paard.

Beschadiging hoornvlies
gekleurd met fluoresceine

Traanstreep, bloedvat ingroei
in hoornvlies, nauwe pupil door
acute maanblindheid

Traanstreep, witting hoornvlies,
vergroeiing van de iris door
chronische maanblindheid

Witting hoornvlies door glaucoom
Over het gezichtsvermogen zul je het paard nooit horen klagen. Of het paard moet ineens blind worden en overal tegenaan lopen. Paarden die geleidelijk hun gezichtsvermogen verliezen kunnen zich vaak prima redden in een voor hun bekende omgeving. Oogproblemen bij het paard kunnen soms heel geleidelijk ontstaan en het kan om hele subtiele afwijking gaan. Het oogonderzoek bij het paard is een vak apart. Alleen door het oog systematisch te onderzoeken kunnen kleine veranderingen worden waargenomen. Het is daarbij belangrijk dat het linker en rechter oog met elkaar worden vergeleken om een eventuele verschillen waar te nemen. Het onderzoek kan lastig zijn omdat sommige aandoeningen zo pijnlijk zijn dat het paard een onderzoek niet toelaat. Het oog traant, het paard houdt het oog dichtgeknepen en wil alles behalve dat er naar dat oog gekeken wordt. In alle gevallen is het belangrijk dat een deskundig dierenarts naar het oog kijkt. Aan het begin van het onderzoek zal de historie worden doorgenomen om een duidelijk beeld van de ziektegeschiedenis te krijgen. Daarna vindt het onderzoek plaats van het oog in een te verduisteren ruimte met daarvoor bestemde apparatuur. Aan de hand van dat onderzoek wordt er een behandelplan samengesteld. Het paard gaat met dit plan naar huis óf de patiënt wordt opgenomen om op de kliniek behandeld te worden óf om eventueel aan het oog geopereerd te worden. Als de medicamenten zeer intensief [bijvoorbeeld de eerste 24 uur iedere 2 uur] moeten worden toegediend dan is het paard op de kliniek aan het goede adres. Ook als het paard lastig te behandelen is omdat het oog zo pijnlijk is dan zou dat door middel van een zogenaamd spoelsysteem veel makkelijker worden. Hierbij wordt een siliconen slangetje operatief in het ooglid gebracht. Het andere uiteinde bevindt zich ter hoogte van de schoft en door daar de medicijnen in te spuiten hoeft het oog niet aangeraakt te worden want via het slangetje komen ze in het oog terecht. Voor allerlei operaties aan en rondom het oog kan de kliniek u ook van dienst zijn. Bel geheel vrijblijvend voor informatie.
Veel gestelde vragen:
- Hoe weet ik of het gezichtsvermogen van mijn paard is afgenomen?
Dat is afhankelijk of van het paard geleidelijk het gezichtsvermogen is beperkt of dat dit plotseling is gebeurd. Als het plotseling is gebeurd zal het paard schrikachtig zijn, tegen dingen aan lopen, zijn gezonde oog meer willen gebruiken door bijvoorbeeld het hoofd te draaien. Bij een geleidelijk verlies van het gezichtsvermogen kan een paard zich daar in eerste instantie redelijk tot goed mee redden in een bekende omgeving. Het paard zal door de mand vallen als de omgeving onbekend is. Het karakter, het gebruik en bijvoorbeeld de leeftijd spelen ook een rol bij hoe het paard met de beperking van het gezichtsvermogen omgaat. - Mijn paard heeft een traanstreep, viezigheid/ uitvloeiing uit een oog, hoe lang kan ik dat aankijken?
Als het oog pijnlijk lijkt dan is dat zeker een reden tot bezorgdheid. Het paard houdt het oog dichtgeknepen en je mag er niet aanzitten; de dierenarts moet direct gewaarschuwd worden. Een waas of troebeling van het hoornvlies is ook zorgelijk. Als er twijfels zijn over het inwendige van het oog dan is dat ook een reden om de dierenarts direct te waarschuwen. Heb je het idee dat er niets te zien behalve de traanstreep is dan kun je ongeveer 3 dagen aankijken maar daarna moet het over zijn. - Mijn paard heeft een witte vlek op het hoornvlies, maar lijkt daar eigenlijk geen last van te hebben, is dat gevaarlijk?
Is het oog pijnlijk en is er ook wat uitvloeiing uit het oog dan moet er direct naar gekeken worden. Er kan ook bijvoorbeeld sprake zijn van een oud litteken dan is de situatie minder zorgelijk maar om onderscheid te maken is het verstandig om een dierenarts te laten kijken. . Mijn paard heeft een pijnlijk oog. Ik heb nog een klein beetje zalf over van onze hond die ook last had van z'n oog. Kan ik dat veilig gebruiken? Nee nooit doen. Eerst het oog laten onderzoeken en de dierenarts laten bepalen wat er moet gebeuren, nooit medicijnen die in het verleden voorgeschreven zijn zomaar gebruiken enkel en alleen na overleg met de dierenarts.
Orthopedie
We spreken over orthopedie als uw paard een stoornis heeft aan de botten, spieren of gewrichten, kortom het bewegingsapparaat. Kreupelheden zijn een van de meest voorkomende aandoeningen van het paard en het stellen van de juiste diagnose is het hoofddoel van een uitgebreid kreupelheidonderzoek. Alleen op deze manier kan het probleem bij het paard op juiste wijze worden aangepakt. Om een goed kreupelheidonderzoek uit te kunnen voeren heeft Lingehoeve Diergeneeskunde de beschikking over een overdekte rijbak (hal), een harde volte met speciale stenen die het uitglijden van de paarden, zelfs beslagen, verhinderen, een zachte volte, een overdekte monsterbaan en een monsterbaan in de open lucht.
Na een uitgebreide klinische beoordeling waarbij met lokale verdovingen de kreupelheid wordt gelocaliseerd kunnen wij met behulp van een echografie, digitale radiologie tot een juiste diagnose komen en een passende therapie aanbieden. Afhankelijk van de bevindingen tijdens het kreupelheidsonderzoek kan ook gebruikt worden gemaakt van scintigrafie (zie orthopedie) en CT-scan (zie www.vetct.nl). Indien eerder genoemde diagnostische hulpmiddelen niet toereikend zijn. Lingehoeve Diergeneeskunde werkt op het gebied van orthopedie nauw samen met specialisten wereldwijd, een fysiotherapeut en een goed uitgeruste smederij waardoor de patiënt direct voorzien kan worden van een correctief, orthopedisch beslag.
Met echografie kunnen afwijkingen in het lichaam van de patiënt worden opgespoord met voor de mens niet hoorbare geluidsgolven. Het apparaat wat op de huid van het paard wordt gezet zendt geluidsgolven uit. De teruggekaatste geluidsgolven (echo's) worden opgevangen en door middel van een computer op een monitor in beeld gebracht. Met (digitale) radiologie kunnen voornamelijk kalkhoudende structuren in het lichaam in beeld worden gebracht. Veranderingen aan het skelet -de botten- zijn hier erg geschikt voor. Ook aanhechtingsproblemen van pezen en banden aan botten zijn in beeld te brengen.
Met een CT-scan, waarbij het paard onder algehele anesthesie moet worden gebracht, worden van het verdachte gebied zeer dunne plakjes gemaakt waardoor nog meer detail in beeld kan worden gebracht. De toevoeging van contrastvloeistof (contrast-CT) zorgt ervoor dat niet alleen de benige structuren maar ook weke delen goed beoordeeld kunnen worden.
Scintigrafie
Lingehoeve Diergeneeskunde is de eerste en enige kliniek in Nederland waar scintigrafie (zie kader onder orthopedie) bij het paard wordt toegepast. Deze techniek biedt zeer veel mogelijkheden en voordelen voor het stellen van een orthopedische diagnose bij het paard. Het apparaat waarmee het paard gescand wordt kan zeer minimale botveranderingen waarnemen die de oorzaak van een kreupelheid en/of de abnormale gangen kunnen zijn. Met scintigrafie kan een botverandering van 2% worden gezien, terwijl een röntgenopname slechts botveranderingen van groter dan 40% weergeeft.
Hoe gaat scintigrafie in zijn werk?
Indien mogelijk wordt het paard vlak voor de injectie gelongeerd (het laten lopen van het paard aan een lijn die longe heet), zodat de doorbloeding in de benen toeneemt. Dit is nodig om ervoor te zorgen dat de in te spuiten stof goed in het lichaam wordt opgenomen. Om ze warm te houden worden de benen na het longeren gebandageerd. De voeten worden in een hoefzak geplaatst. Dit voorkomt eventueel contact met urine, hetgeen absoluut voorkomen moet worden.
Het paard wordt vervolgens ingespoten met het radioactieve materiaal. De ingespoten stof zal zich uiteindelijk daar ophopen waar een ontsteking of een beschadiging aanwezig is. Voor de scan kan worden gemaakt staat het paard twee uur in een geïsoleerde stal. Er worden stralingsbeschermende maatregelen getroffen waaronder een loden omhulsel van de injectiespuit en zeer dikke betonnen muren om de stallen heen. Bij een zogenaamde weke delen (weefsels die zich onder de huid, rondom de organen en botten, of in de ruimtes daartussen bevinden) scan wordt het paard reeds na vijf minuten gescand. Van de weken delen kunnen echter slechts enkele opnamen worden gemaakt omdat de radioactieve stof snel uit de weke delen verdwijnt.
Voordat het paard de scanruimte wordt binnengebracht, wordt het onder een lichte verdoving gebracht en ontdaan van de hoefzakken en bandages. Er is een scan mogelijk van het gehele paard, de achterkant en wervelkolom of een object, zoals het hoofd of een controlescan van een bepaald gebied ter evaluatie.
Zodra er een ophoping van het radioactieve materiaal is gevonden wordt de camera op het te scannen gebied geplaatst. Gedurende ongeveer een minuut dient het paard zo stil mogelijk te staan. In tegenstelling tot een röntgenopname die ons iets over het verleden vertelt, geeft scintigrafie de toestand van het paard op dit moment weer. De beelden worden nog dezelfde dag verstuurd naar de Verenigde Staten. Hier worden ze bestudeerd door Prof. P. Steyn, een Amerikaanse radioloog gespecialiseerd in scintigrafie. De volgende ochtend zijn de uiteindelijke resultaten binnen en wordt u van het verslag op de hoogte gebracht. Ondertussen dient het paard ongeveer twee tot drie dagen in de quarantaine stallen te verblijven. Het dier moet namelijk vrij van straling zijn op moment dat het naar huis mag.
Afhankelijk van de bevindingen kan het nodig zijn andere diagnostische middelen toe te passen. De verschillende mogelijkheden van behandeling, beslag en revalidatie worden met de eigenaar besproken. De eigen dierenarts krijgt ook een volledig verslag van de bevindingen zodat een verdere behandeling ook met de eigen dierenarts kan worden doorgenomen.
Is scintigrafie gevaarlijk?
Nee, de straling die vrijkomt na de injectie is dusdanig laag dat dit geen schadelijke gevolgen heeft voor het paard.
Hoe maak ik een afspraak?
U kunt een afspraak maken via uw eigen dierenarts of door direct contact op te nemen met onze kliniek (tel. 0488-482900, vragen naar Erik Bergman). Neem een overzicht mee met daarop de voorafgaande geschiedenis van de kreupelheid. Eventueel kunt u hier een Anamneseformulier kreupel paard downloaden waarop u alle gegevens kunt noteren.
Tandheelkunde
Tandheelkunde Paardachtigen
Een goed functionerend gebit is erg belangrijk voor paarden, pony's en ezels. Het voorkomt of lost rijtechnische problemen op en dient voor een goede vertering van het voer. Gelukkig zien ook steeds meer paardeneigenaren de toegevoegde waarde van tandheelkunde bij het paard. Vroeger werden tandheelkundige handelingen bij paardachtigen verricht op het moment dat er problemen waren. De technische mogelijkheden in de tandheelkunde bij paardachtigen zijn de laatste jaren echter sterk toegenomen. Lingehoeve Diergeneeskunde probeert gebitsproblemen te voorkomen door de preventieve gebitsbehandelingen en -controles bij de jaarlijkse enting uit te voeren.
Paardachtigen hebben vergeleken met de herkauwers een minder efficiënt maagdarmkanaal. Voor een optimale vertering van het voedsel, dient het voer eerst opgenomen te worden in de mond. Het voedsel wordt door het gebit vermalen, waardoor de (planten)celwanden geopend worden. Door het openen van de (planten)celwanden kunnen de spijsverteringsenzymen in het maagdarmkanaal de voedingsstoffen in de (planten)cellen maximaal benutten. Op deze manier kan het paard de het aangeboden voer omzetten in bruikbare bouw- en energiestoffen. Indien een paard zijn voedsel slecht kauwt, kunnen er in de mest duidelijke structuren van hooi, stro of haver aanwezig zijn. Een verminderde spijsvertering kan onder andere veroorzaakt worden door diarree, zand en wormen in de darmen.
Rijtechnische problemen zoals hoofdschudden, het bit vastpakken en verzet, kunnen veroorzaakt worden door gebitsafwijkingen zoals emaillepunten op de kiezen van de bovenkaak. Deze emaillepunten kunnen zeer scherp worden, waardoor grote beschadigingen van het wangslijmvlies kunnen ontstaan.
Laesies van het wangslijmvlies door emaillepunten
Het kauwvlak van het gebit dient nagenoeg vlak te zijn indien men de mond inkijkt en een lichte helling (ongeveer 15 graden) naar de buitenzijde (wang) te hebben. Door deze bouw zijn de zijwaartse (en deels voor-achterwaartse) kauwbewegingen van de onderkaak ten opzichte van de bovenkaak mogelijk. Op het moment dat het paard problemen heeft aan een kies en of kaak zal het paard de betreffende kaakhelft minder gaan gebruiken, waardoor de helling van de kiezen zal toenemen ( meer dan 15 graden). Er kan op deze manier een schaargebit worden ontwikkeld. Indien aan de voor- en achterzijde van het kauwvlak haken zitten, zullen de voor- en achterwaartse bewegingen beperkt worden. Hierdoor ontstaat er spanning in het kaakgewricht.
Wangslijmvlieslaesies door emailepunten

Forse haak op voorste kies en een duidelijke "ridge" (ribbelvorming) op kauwvlak linksboven

Fors schaargebit aan de rechterzijde

Wisselen
Het wisselen van de snijtanden en de kiezen varieert per paard, waarbij afwijkingen van een half jaar kunnen voorkomen. Door de variatie in het wisselen van de tanden is de leeftijdsbepaling aan de hand van het gebit een schatting. Een paard heeft zowel in de bovenkaak als in de onderkaak zes snijtanden. Alles wat er meer of minder zit, wordt als afwijkend beschouwd. Het wisselen van de snijtanden begint bij de twee binnenste snijtanden op een leeftijd van ongeveer drie jaar, de middelste snijtanden beginnen op ongeveer vier jaar en de twee buitenste snijtanden op een leeftijd van ongeveer vijf jaar. Bij een volwassen paard zijn zowel in de onderkaak als in de bovenkaak twaalf kiezen aangelegd, zes kiezen per kaakhelft. In het melkgebit zijn er zes kiezen in de bovenkaak en in de onderkaak. Tijdens het wisselen van de melkkiezen groeien de ware kiezen vanuit de kaak naar de mondholte toe en duwen de melkkiezen en de doppen eruit. Doppen zijn restanten van de melkkiezen. De doppen op de voorste kiezen verdwijnen op een leeftijd van ongeveer tweeëneenhalf jaar, op de tweede kiezen op ongeveer drie jaar en op de derde kiezen op ongeveer vierjarige leeftijd. Op een leeftijd van respectievelijk ongeveer een, twee en drieëneenhalf jaar worden de drie achterste kiezen zichtbaar.
Persisterende melktand op middelste snijtand bovenkaak

Wolfstandjes
Wolfstanden zijn kleine, rudimentaire kiezen (zonder functie) die voor de eerste 'echte' kiezen liggen. Ze wisselen in grootte en ligging, meestal liggen ze strak tegen de voorzijde van de eerste kies aan. Sommige wolftandjes hebben wortels en andere wolfstandjes liggen los in het tandslijmvlies. De wolftandjes bevinden zich over het algemeen in de bovenkaak, soms in de onderkaak. Wolfstandjes komen tevoorschijn op een leeftijd van ongeveer zes tot twaalf maanden, bij 30% van de paardenpopulatie. Kauwproblemen zijn er nooit door wolfstandjes. Rijtechnische problemen kunnen echter wel veroorzaakt worden. Bijvoorbeeld doordat het bit tegen de wolfstanden stoot. Op het moment dat er rijtechnische problemen zijn of men wil problemen met de wolfstandjes in de toekomst uitsluiten, worden de tandjes bij de eigenaar thuis of op de kliniek verwijderd.
Wolfstanden-extractieset

Wolfstandje in rechter bovenkaak

Rechter bovenkaak na extractie wolfstandje

Kieswortelontsteking
De kies(wortels) kunnen ontstoken raken door:
- een gebroken kies (geheel of gedeelte);
- hematogeen (via het bloed);
- trauma, waardoor kieswortel/kaak gebroken is (infectie van buitenaf);
- cariës;
- peritonitis;
- infundibulum necrose.
Een paard heeft zes kiezen per kaakhelft. In de bovenkaak komen de wortels van vier kiezen in de sinus (voorhoofdsholte) uit. Als de wortels van een of meerdere van deze vier kiezen ontstoken zijn, kan het paard een sinusitis (voorhoofdsholteontsteking) krijgen.
De symptomen van een sinusitis kunnen zijn stinkende, (eenzijdige) neusuitvloeiing en een gezwollen warme bovenkaak. De diagnose van een ontstoken kies kan gesteld worden aan de hand van de anamnese, een goed klinisch onderzoek, een röntgenfoto en CT-scan.
De therapie bestaat uit het weghalen van de de aangetaste kies of kiezen. Afhankelijk van welke kies is aangetast, hoe de kies is aangetast en het karakter van het paard, kan de kies door middel van staande extractie, stempelen of een buccotomie verwijderd worden. De nabehandeling kan lang duren.
Uitprojectie van de rechter sinus met de kieswortels

VD opname van de onderkaak met de snijtanden

CT opname bovenkaak 110 ontstoken

Uitrusting voor gebitsbehandeling
Elektrisch gereedschap voor gebitscorrecties

Handgereedschap voor gebitscorrecties

Gereedschap voor orale kiesextractie

Verloskunde
Op de paardenkliniek van Lingehoeve Diergeneeskunde wordt gedurende het veulenseizoen een breed scala aan verloskundige hulp aangeboden. Onze dierenartsen zijn altijd bereikbaar voor het verlenen van hulp bij moeilijke geboortes. We bieden ook de mogelijkheid om merries, bij welke een moeilijke bevalling wordt verwacht, op de kliniek te plaatsen, voorzien van een 'birth-alarm'. Dit is een zendertje dat aangeeft wanneer de waterblaas breekt bij de geboorte en zo de dierenarts waarschuwt dat de bevalling gaat beginnen.
Veulen IC
Helaas zijn de pasgeboren veulens vaak in zo'n kritieke toestand dat ze rond de klok moeten worden gevolgd. Dan komt het veulen terecht in onze IC-afdeling Deze IC afdeling beschikt over een stal waar veulen en merrie lijfelijk gescheiden zijn maar toch voldoende contact hebben. Deze aparte stalling maakt het mogelijk intensieve zorg aan het veulen te verlenen. Vaak houdt dit in dat de veulens sonde voeding krijgen, continu aan het infuus liggen, regelmatig door ons gedraaid moeten worden en een soort van fysiotherapie ontvangen. Bloedonderzoek wordt heel regelmatig gedaan zodat snel op eventuele veranderingen kan worden ingesprongen. En als blijkt dat het veulen onvoldoende biest heeft binnen gekregen dan wordt alsnog plasma toegediend. Lingehoeve Diergeneeskunde wordt in de behandeling van deze en andere zieke veulens bijgestaan door studenten van de Universiteit Utrecht die net als wij 24/dag voor uw veulen klaar staan. Het is een dankbare taak als die dieren weer bij de merrie kunnen en uiteindelijk weer naar huis gaan. Als eigenaar is het goed te beseffen dat dit soort veulens van ver moeten komen en als ze het redden, dit natuurlijk prachtig is, maar vaak gepaard gaat met hoge kosten!
Veulens
Neonatologie
Neonatologie staat voor 'leer van de nieuwgeborenen'. Lingehoeve Diergeneeskunde verleent extra zorg aan deze jonge veulens. Dat houdt in dat ernstig zieke pasgeboren veulens worden opgevangen en behandeld. De veulens hebben vaak te lijden gehad van bijvoorbeeld de gevolgen van zuurstoftekort bij de geboorte, te geringe biestopname en langdurige diarree. Veelal moeten de veulens gedurende een langere periode aan het infuus, en krijgen daarnaast vaak antibiotica en andere medicijnen. Voor de behandeling van de veulens trachten we zoveel mogelijk gebruik te maken van de nieuwste apparatuur en technieken in de neonatologie. Een voorbeeld daarvan is de infuusrugzak. Dit systeem zorgt dat het veulen zich vrij door de stal kan bewegen en zelfs bij de merrie kan drinken.

