facebook
twitter
Paarden > Oftalmologie / oogheelkunde
Oftalmologie / oogheelkunde
Het oog is een orgaan op zichzelf. Als een mens last heeft van zijn oog dan gaat hij/zij naar de dokter of oogarts en vertelt wat er gebeurd is en wat hij/ zij voelt en of het gezichtsvermogen is aangetast. Dat is bij het paard duidelijk anders.
Het paardenoog is ten opzichte van dat van andere diersoorten ook weer speciaal. Dat komt allereerst door paard- specifieke aandoeningen én andere reacties op verschillende medicamenten; sommige werken niet en sommige hebben een ander effect dan bijvoorbeeld bij de hond of kat.
Of het paard nu wel of geen kleuren ziet óf paarden bijziend of verziend kunnen zijn en of dit hun prestaties beïnvloedt, is onbekend. Wat wel bekend is, is dat een normaal gezichtsvermogen voor een mens essentieel is in het dagelijks leven en dat hetzelfde geldt voor het paard.
Over het gezichtsvermogen zul je het paard nooit horen klagen. Of het paard moet ineens blind worden en overal tegenaan lopen. Paarden die geleidelijk hun gezichtsvermogen verliezen, kunnen zich vaak prima redden in een voor hen bekende omgeving. Oogproblemen bij het paard kunnen soms heel geleidelijk ontstaan en het kan om hele subtiele afwijkingen gaan.
Het oogonderzoek bij het paard is een vak apart. Alleen door het oog systematisch te onderzoeken kunnen kleine veranderingen worden waargenomen. Het is daarbij belangrijk dat het linker- en rechteroog met elkaar worden vergeleken om eventuele verschillen waar te nemen. Het onderzoek kan lastig zijn, omdat sommige aandoeningen zo pijnlijk zijn, dat het paard een onderzoek niet toelaat. Het oog traant, het paard houdt het oog dichtgeknepen en wil alles behalve dat er naar dat oog gekeken wordt.
 1. zeer pijnlijk, dichtgeknepen oog |
 2. Beschadiging hoornvlies gekleurd met fluoresceine |
 3. Patiënt met glaucoom van het rechter, troebele, oog. Vastgesteld met een oogdrukmeting. Het linker oog is normaal. |
 4. Traanstreep, witting hoornvlies, vergroeiing van de iris door chronische maanblindheid |
In alle gevallen is het belangrijk dat een deskundig dierenarts naar het oog kijkt. Aan het begin van het onderzoek zal de historie worden doorgenomen om een duidelijk beeld van de ziektegeschiedenis te krijgen. Daarna vindt het oogonderzoek plaats in een verduisterde ruimte met daarvoor bestemde apparatuur.
Aan de hand van dat onderzoek wordt er een behandelplan samengesteld. Het paard gaat met dit plan naar huis óf het wordt als patiënt opgenomen om op de kliniek behandeld te worden óf om eventueel aan het oog geopereerd te worden.
Als de medicamenten zeer intensief [bijvoorbeeld de eerste 24 uur iedere 2 uur] moeten worden toegediend dan is het paard op de kliniek op het goede adres. Ook als het paard lastig te behandelen is, omdat het oog zo pijnlijk is dan zou dat door middel van een zogenaamd spoelsysteem veel makkelijker worden. Hierbij wordt een siliconen slangetje operatief in het ooglid gebracht. Het andere uiteinde bevindt zich ter hoogte van de schoft en door daar de medicijnen in te spuiten hoeft het oog niet aangeraakt te worden want via het slangetje komen ze in het oog terecht.
Paarden met maanblindheid
Maanblindheid is een progressieve oogaandoening bij het paard die zich lastig laat behandelen. Iedere aanval beschadigt het oog verder. Alle aanvallen opgeteld zorgen uiteindelijk voor een blind oog. In eerste instantie bestaat de zeer intensieve behandeling uit verschillende oogdruppels en ontstekingsremmers. Ondanks de intensieve therapie die geleidelijk afgebouwd wordt, keren klachten terug. De tijd wanneer, varieert. Soms al na een week soms pas na jaren en verder alles wat daar tussen zit.
Paard met actieve maanblindheids aanval: half open oog, gelige oogopslag, dichte pupil, ontstekingsmateriaal in voorste oogkamer.
 |
 |
| Paard met actieve maanblindheids aanval: half open oog, gelige oogopslag, dichte pupil, ontstekingsmateriaal in voorste oogkamer. | Paard met een bijna tot rust gekomen maanblindheidsaanval. Beschadigingen zijn zichtbaar in vorm van vergroeiingen van de pupil aan het hoornvlies. Er zit een nog ontstekingsmateriaal in de voorste oogkamer. |
Bij een patiënt met terugkerende klachten kan het oog -als het 'rustig' is- worden geopereerd. Er wordt een klein implantaat in het oog geplaatst. Het implantaat bevat cyclosporine. Cyclosporine wordt, gedurende meerdere jaren, in een continue dosis vrijgegeven. Een deel van de patiënten zullen deze periode klachten vrij zijn. Bij een deel van de patiënten zal de hevigheid van de maanblindheids aanvallen afnemen en/ of zal de frequentie van aanvallen afnemen. Bij een deel van de oogpatiënten doet het niets. Wanneer u geïnteresseerd bent of als u meer informatie wilt, neem dan contact op met Lingehoeve Diergeneeskunde en vraag naar Peter Wiemer of Tijn Spoormakers.
Paard met een bijna tot rust gekomen maanblindheids aanval. Beschadigingen zijn zichtbaar in vorm van vergroeiingen van de pupil aan het hoornvlies. Er zit een nog ontstekingsmateriaal in de voorste oogkamer.
Voor allerlei operaties aan en rondom het oog kan de kliniek u ook van dienst zijn. Bel geheel vrijblijvend voor informatie.
Veel gestelde vragen:
- Hoe weet ik of het gezichtsvermogen van mijn paard is afgenomen?
Dat is ervan afhankelijk of het gezichtsvermogen van het paard geleidelijk is beperkt of dat dit plotseling is gebeurd. Als het plotseling is gebeurd zal het paard schrikachtig zijn, tegen dingen aan lopen, zijn gezonde oog meer willen gebruiken door bijvoorbeeld het hoofd te draaien. Bij een geleidelijk verlies van het gezichtsvermogen kan een paard zich daar in eerste instantie redelijk tot goed mee redden in een bekende omgeving. Het paard zal door de mand vallen als de omgeving onbekend is. Het karakter, het gebruik en bijvoorbeeld de leeftijd spelen er ook een rol bij hoe het paard met de beperking van het gezichtsvermogen omgaat. - Mijn paard heeft een traanstreep, viezigheid/ uitvloeiing uit een oog, hoe lang kan ik dat aankijken?
Als het oog pijnlijk lijkt dan is dat zeker een reden tot bezorgdheid. Het paard houdt het oog dichtgeknepen en je mag er niet aankomen ; de dierenarts moet direct gewaarschuwd worden. Een waas of troebeling van het hoornvlies is ook zorgelijk. Als er twijfels zijn over het inwendige van het oog dan is dat ook een reden om de dierenarts direct te waarschuwen. Heb je het idee dat er niets te zien is behalve de traanstreep dan kun je het ongeveer 3 dagen aankijken maar daarna moet het over zijn. - Mijn paard heeft een witte vlek op het hoornvlies, maar lijkt daar eigenlijk geen last van te hebben, is dat gevaarlijk?
Is het oog pijnlijk en is er ook wat uitvloeiing uit het oog dan moet er direct naar gekeken worden. Er kan ook bijvoorbeeld sprake zijn van een oud litteken, dan is de situatie minder zorgelijk maar voor de zekerheid is het verstandig om een dierenarts te laten kijken. - Mijn paard heeft een pijnlijk oog. Ik heb nog een klein beetje zalf over van onze hond die ook last had van z'n oog. Kan ik dat veilig gebruiken?
Nee nooit doen. Eerst het oog laten onderzoeken en de dierenarts laten bepalen wat er moet gebeuren, nooit medicijnen die in het verleden voorgeschreven zijn zomaar gebruiken; enkel en alleen na overleg met de dierenarts.
Tijn J.P. Spoormakers, specialist chirurgie Paard, Diplomate ECVS