facebook
twitter
Paarden > Beeldvorming
CT
De CT-scan
Als een van onze dierenartsen niet direct tot een goede diagnose kan komen, is een uitgebreid onderzoek soms noodzakelijk. Lingehoeve Diergeneeskunde heeft de mogelijkheid om uw dier voor langere tijd op te nemen en verder te onderzoeken.
Als enige kliniek in Nederland heeft Lingehoeve Diergeneeskunde de beschikking over een CT-scan. Deze CT-scan geeft ons de mogelijkheid zeer snel een nauwkeurig beeld te vormen van allerlei aandoeningen bij dieren.
Wat is CT?
Computed Tomografie staat ook wel bekend als Computerized Axial Tomography (CAT scan) of kortweg CT scan genoemd. De CT scan heeft net zoals alle andere digitale beeldvormende technieken, de laatste jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Het toepasbaar maken van de moderne techniek voor dieren en met name voor het paard, hebben het gebruik van de CT scan door dierenklinieken doen toenemen.
Hoe werkt de CT-scan?
De CT scanner maakt, al circulerend, een grote hoeveelheid röntgenfoto's (röntgenfoto's vergelijkbaar met die van het röntgenapparaat). De röntgenbuis draait samen met tegenoverliggende röntgen-detectoren rondom de patiënt. Deze ligt in het midden tussen de buis en de detectoren.
In tegenstelling tot röntgenfoto's, waarbij alles in een plat vlak wordt afgedrukt, vormen deze beelden dwarsdoorsneden van het lichaam. Door de speciale programmatuur kunnen CT beelden vanuit iedere richting bekeken worden en kan een 3-dimensionale reconstructie worden gemaakt. De moderne CT scan biedt ons tevens de mogelijkheid snel een beeld te vormen van het probleem. Eén beeld wordt binnen een enkele seconde gemaakt en een hele scan duurt minder dan 15 minuten. Deze beelden zijn dwarse doorsneden in tegenstelling tot röntgenfoto's waarbij alles in een plat vlak wordt gedrukt. Van "superpositie" of overlapping zoals bij röntgenfoto's, is bij het maken van CT scans geen sprake.
Met name bij onderzoek van het paardenhoofd op zoek naar problemen met het gebit of voorhoofdsholten is dit een zeer belangrijk verschil.
Röntgenfoto van het hoofd met pijlen bij witte verdichting ter hoogte van voorhoofdsholten. CT-scan met dwarsdoorsnede van hetzelfde hoofd ter hoogte van voorhoofdsholten.Pijl hoofden: veranderingen in voorhoofdsholte. |
Pijlen: veranderingen aan kies |
 Voor achterwaartse röntgenfoto kogelgewricht met een onregelmatige axiale begrenzing sesambeen. |
 Dezelfde afwijking maar dan in beeld gebracht met CT scan. |
 Plaatjes van verschillende doorsneden van een CT scan van een fractuur van het kootbeen van een paard. 3D reconstructie van hetzelfde kootbeen met fractuur |
|
In beeld brengen weke delen
Door gebruik te maken van contrastvloeistof in combinatie met de CT scan kunnen we ook de weke delen van het paard in beeld brengen. Contrastvloeistof lijnt bijvoorbeeld beschadigingen aan de meniscus uit, als het kniegewricht wordt gevuld met contrastvloeistof. Beschadigd weefsel is anders doorbloed en de bloedvaten in een beschadigd gebied kunnen contrast lekken. Contrastvloeistof kan ook deze beschadiging in beeld brengen. Het vullen van een gewricht met contrastvloeistof brengen problemen van zowel benige als weke delen nog beter en gedetailleerder in beeld.
 CT scan zonder contrast. Witte pijl toont onregelmatige diepe buigpees |
 CT scan met contrast. Grote witte pijl toont defect in diepe buigpees. Kleine witte pijl toont verkleving in slijmbeurs van de hoefkatrol |
In het algemeen zijn CT en MRI onderzoek niet bedoeld als onderzoeken om patiënten te screenen. Voor het screenen van patiënten wordt doorgaans gebruik gemaakt van goed klinisch onderzoek inclusief verdovingen (zie kreupelheidsonderzoek) met eventueel röntgen en echografisch onderzoek. Scintigrafie, waarbij grote delen van het lichaam of het gehele lichaam in één sessie kunnen worden bekeken, is een veel betere manier om te screenen (zie scintigrafie.)
Computer Tomografie is zeer bruikbaar in de paardengeneeskunde en biedt zeer veel nieuwe mogelijkheden om een correcte diagnose te stellen en problemen vroegtijdig te onderkennen als bijvoorbeeld met röntgenonderzoek en echografie de verandering nauwelijks of nog helemaal niet te zien is.
Zie voor meer informatie: www.vetct.nl
Echografie
 Echografie van de buigpezen |
Lingehoeve Diergeneeskunde heeft de mogelijkheid om uw dier voor langere tijd op te nemen en verder te onderzoeken. De kliniek beschikt hiervoor over moderne onderzoeksapparatuur, waaronder echografie.
Hoe werkt echografie?
Met echografie kunnen afwijkingen in het lichaam van het dier worden opgespoord met voor de mens niet hoorbare geluidsgolven. Het apparaat wat op de huid van het dier wordt gezet zendt geluidsgolven uit. De teruggekaatste geluidsgolven (echo's) worden opgevangen en door middel van een computer op een monitor in beeld gebracht.
Benige structuren zoals de botten zijn ondoordringbaar voor deze geluidsgolven. Het oppervlak is goed te beoordelen, maar we kunnen er niet doorheen kijken. Echografisch onderzoek is ongevaarlijk voor mens en dier. Er hoeven geen beschermende maatregelen te worden getroffen zoals bij röntgenologisch onderzoek.
Toepassingen
Echografie wordt gebruikt bij het kreupelheidsonderzoek. Gewrichten, pezen, banden en ligamenten kunnen in beeld worden gebracht, daarnaast de wervelkolom (hals en rug) en het bekken. Echografie kan zeer waardevol zijn bij bijvoorbeeld onderzoek van de buikholte bij paarden en veulens met een koliek. Of onderzoek van de borstholte, bijvoorbeeld bij hoestende veulens. Daarnaast wordt echografie zeer veel toegepast bij het gynaecologisch onderzoek om de baarmoeder, baarmoederhals en eierstokken te scannen. Zowel bij routinematig onderzoek maar ook bij probleemmerries. Ook is het mogelijk via transabdominale echografie (via de buik) de ongeboren vrucht te bekijken en merries met een verhoogde kans op abortus intensief te vervolgen. Geslachtsbepaling van de vrucht is mogelijk en met behulp van echografie kunnen we ook tweelingpuncties uitvoeren. Echografie is gemakkelijk toepasbaar en onmisbaar in de dagelijkse diergeneeskunde.
Plaatjes van een echografie pezen voorbeen op de achterzijde van de pijp (MCIII).
 Links dwars (transverse) uitgevoerd, op 2 verschillende hoogten. |
 Rechts over de lengte (longitudinal) uitgevoerd. |
Endoscopie
Endoscopie
Als een van onze dierenartsen niet direct tot een goede diagnose kan komen, is een uitgebreid onderzoek soms noodzakelijk. Lingehoeve Diergeneeskunde heeft de mogelijkheid om uw dier voor langere tijd op te nemen en verder te onderzoeken. De kliniek beschikt hiervoor over moderne onderzoeksapparatuur, waaronder endoscopie.
Wat is endoscopie?
Endoscopisch beeld van het strottenklepje omgeven door zacht gehemelte.
'Endo' betekent in en 'scopie' kijken. Samengevat: binnen kijken. Een endoscoop is een instrument dat op een rubberen slang lijkt. Aan het einde van de slang zit een camera. De slang wordt bij een patiënt naar binnen gebracht, om bijvoorbeeld de darmen of de maag te bekijken of zelfs te behandelen. Verschillende orgaansystemen zijn te beoordelen. Daarvoor heeft Lingehoeve Diergeneeskunde endoscopen met diverse lengtes en verschillende diameters voorhanden. Het ademhalingsapparaat van het paard kan bekeken worden vanaf de neus tot aan de vertakking ter hoogte van de linker en rechter longhelft. Daarbij kan een uitstapje gemaakt worden naar de luchtzakken.
Ook het digestieapparaat, met name de slokdarm en maag kan in beeld worden gebracht. Voor het onderzoek van de maag is een endoscoop nodig met een lengte van 3 meter. Bij blaas -of urinewegproblemen kunnen we met een dunnere endoscoop het laatste deel van het traject (plasbuis en blaas) bekijken.
Radiologie / röntgenonderzoek
 Paard in de röntgenruimte voor foto's van de rug |
Lingehoeve Diergeneeskunde heeft de mogelijkheid om uw dier voor langere tijd op te nemen en verder te onderzoeken. De kliniek beschikt hiervoor over moderne onderzoeksapparatuur, waaronder röntgenonderzoek.
Wat is radiologie?
Een röntgenapparaat kan met behulp van röntgenstralen foto's maken van de binnenkant van het lichaam. Vanwege hun doordringende vermogen kan met name het skelet op die manier goed bekeken worden, maar ook andere organen, zoals de longen. Het röntgenonderzoek heeft een vlucht genomen met de introductie van de digitale röntgen. Beelden kunnen worden vergroot, contrasten groter of kleiner gemaakt en informatie kan via de computer makkelijk en snel worden uitgewisseld.
Toepassingen van röntgen
Bij onderzoek naar een stoornis aan het bewegingsapparaat (orthopedisch onderzoek) wordt röntgen intensief gebruikt. Röntgenonderzoek laat veranderingen zien zoals kreupelheid, fracturen, botontstekingen en standsafwijkingen.
Ook aanhechtingsproblemen van pezen en banden aan botten zijn in beeld te brengen. Daarnaast wordt röntgenonderzoek gebruikt bij problemen aan het hoofd en het gebit. Bij onderzoek naar paarden en veulens met problemen aan de luchtwegen kunnen röntgenfoto's gebruikt worden voor het stellen van een diagnose.
Voor een röntgenonderzoek wordt het paard onder lichte verdoving gebracht, zodat deze keurig stil staat en minder onder de indruk is van alle apparatuur.
Om problemen in beeld te brengen zijn vaak meerdere röntgenfoto's van dezelfde locatie noodzakelijk. Eén foto zegt meestal onvoldoende. Bij de keuring van het paard wordt een min of meer standaard set gemaakt (lees verder onder keuringen). Ook daar worden van diverse gewrichten meerdere röntgenfoto's uit verschillende richtingen gemaakt.
Scintigrafie
Scintigrafie
Als een van onze dierenartsen niet direct tot een goede diagnose kan komen, is een uitgebreid onderzoek soms noodzakelijk. Lingehoeve Diergeneeskunde heeft de mogelijkheid om uw dier voor langere tijd op te nemen en verder te onderzoeken. De kliniek beschikt hiervoor over moderne onderzoeksapparatuur, waaronder scintigrafie.
Wat is scintigrafie?
Bij nucleaire diagnostiek of scintigrafie wordt er radioactief materiaal in het paard gespoten en wordt er met een scanner gezocht naar plaatsen waar dit materiaal zich overdreven sterk ophoopt. Dat zijn vaak de plekken waar een ontsteking of een beschadiging aanwezig is. Scintigrafie is vooral handig voor plaatsen waar moeilijk foto's of echo's gemaakt kunnen worden of waar het niet lukt om de pijn te lokaliseren.
Lingehoeve Diergeneeskunde is de eerste en enige kliniek in Nederland waar scintigrafie bij het paard wordt toegepast. Deze techniek biedt zeer veel mogelijkheden en voordelen voor het stellen van een orthopedische diagnose bij het paard. Het apparaat waarmee het paard gescand wordt kan zeer minimale botveranderingen waarnemen die de oorzaak van een kreupelheid en/of de abnormale gangen kunnen zijn. Met scintigrafie kan een botverandering van 2% worden gezien, terwijl een röntgenopname slechts botveranderingen van groter dan 40% weergeeft.
Hoe gaat scintigrafie in zijn werk?
Indien mogelijk wordt het paard vlak voor de injectie gelongeerd (het laten lopen van het paard aan een lijn die longe heet), zodat de doorbloeding in de benen toeneemt. Dit is
Nodig om ervoor te zorgen dat de in te spuiten stof goed in het lichaam wordt opgenomen. Om ze warm te houden worden de benen na het longeren gebandageerd. De voeten worden in een hoefzak geplaatst. Dit voorkomt eventueel contact met urine, hetgeen absoluut voorkomen moet worden.
Het paard wordt vervolgens ingespoten met het radioactieve materiaal. De ingespoten stof zal zich uiteindelijk daar ophopen waar een ontsteking of een beschadiging aanwezig is. Voor de scan kan worden gemaakt staat het paard twee uur in een geïsoleerde stal. Er worden stralingsbeschermende maatregelen getroffen waaronder een loden omhulsel van de injectiespuit en zeer dikke betonnen muren om de stallen heen.
Bij een zogenaamde weke delen (weefsels die zich onder de huid, rondom de organen en botten, of in de ruimtes daartussen bevinden) scan wordt het paard reeds na vijf minuten gescand. Van de weken delen kunnen echter slechts enkele opnamen worden gemaakt omdat de radioactieve stof snel uit de weke delen verdwijnt.
Voordat het paard de scanruimte wordt binnengebracht, wordt het onder een lichte narcose gebracht en ontdaan van de hoefzakken en bandages. Er is een scan mogelijk van het gehele paard, de achterkant en wervelkolom of een object, zoals het hoofd of een controlescan van een bepaald gebied ter evaluatie.
Zodra er een ophoping van het radioactieve materiaal is gevonden wordt de camera op het te scannen gebied geplaatst. Gedurende ongeveer een minuut dient het paard zo stil mogelijk te staan. In tegenstelling tot een röntgenopname die ons iets over het verleden vertelt, geeft scintigrafie de toestand van het paard op dit moment weer. De beelden worden nog dezelfde dag verstuurd naar de Verenigde Staten. Hier worden ze bestudeerd door Prof. P. Steyn, een Amerikaanse radioloog gespecialiseerd in scintigrafie. De volgende ochtend zijn de uiteindelijke resultaten binnen en wordt u van het verslag op de hoogte gebracht. Ondertussen dient het paard ongeveer twee tot drie dagen in de quarantaine stallen te verblijven. Het dier moet namelijk vrij van straling zijn op moment dat het naar huis mag.
Afhankelijk van de bevindingen kan het nodig zijn andere diagnostische middelen toe te passen. De verschillende mogelijkheden van behandeling, beslag en revalidatie worden met de eigenaar besproken. De eigen dierenarts krijgt ook een volledig verslag van de bevindingen zodat een verdere behandeling ook met de eigen dierenarts kan worden doorgenomen.
 Schouder met arthrose |
 Ondervoet met aanhechtingsprobleem diepe buigpees |
 Rug met kissing spines |
Is scintigrafie gevaarlijk?
Nee, de straling die vrijkomt na de injectie is dusdanig laag dat dit geen schadelijke gevolgen heeft voor het paard.
Hoe maak ik een afspraak?
U kunt een afspraak maken via uw eigen dierenarts of door direct contact op te nemen met onze kliniek (tel. 0488-482900, vragen naar Erik Bergman). Neem een overzicht mee met daarop de voorafgaande geschiedenis van de kreupelheid. Eventueel kunt u hier een Anamneseformulier kreupel paard) downloaden waarop u alle gegevens kunt noteren.